Almanya’da Öğrenim Hayatı 1
İlk önce herkese güzel cumartesiler dilerim. Hayır blogları şaşırmadım arkadaşlar. Artık bundan böyle belli aralıklarla sevgili dostum sesebian’ın blogunda da yazmaya çalışacağım. Özellikle ilk iki üç yazımız Almanya’ya yönelik olacak. Türkiye’de bulunan arkadaşlarımdan, eş ve dostlarımdan bana yöneltilen en popüler sorulardan birisi Almanya’da eğitim üzerine oluyor. Bende bu ilkyazımda buradaki Master eğitimimin sonuna gelen biri olarak tecrübelerimi ve yeni başlayacaklar ya da başlamayı düşünenler için bilgilerimi aktaracağım. Bunu yaparken de hem resmi yollardaki sistemleri, kuralları hem de kendimce yaşadıklarımı, sizi bekleyen ayrıntıları detaylı bir şekilde paylaşmaya çalışacağım. Biraz uzun bir makale olacak ama ilgilenenler için meraklarını gidermeye ve bilgilendirmeye yetecektir.
Finans Durumumuz
Almanya’da bir öğrencinin finans durumunu belirleyen Deutsches Studentenwerk olarak tanımladığımız ve ilgilenen arkadaşların not alması gereken bir kurum olan öğrenci sosyal servisi’nin hesaplamalarına göre bir öğrencinin aylık harcamaları, eğitim materyalleri dahil yaklaşık olarak 650 EURO arasında değişmekte. Bu Almanya için önemli bir ayrıntı.
Üniversitelerin Eğitim Sistemleri ve Genel Bilgiler
Türk gençlerinin ilk olarak merak ettiği şey Almanya’daki Üniversiteler hakkında genel bir bilgiye sahip olmak ve burada ki eğitim sistemi üzerine azda olsa fikir edinmek. Yaşadığımız bugünün Almanya’sında 300′ün üzerinde yüksekokul bulunmakta. Bunlardan 115′i üniversite, 151′i meslek yüksek okulu ve 51′i ise sanat ve müzik yüksekokullarıdır. Biraz geçmişe dönüp ayrıntıları incelediğimizde 2000 kış sömestrinde 1,8 Milyon öğrencinin kayıtlı bulunduğu yükseköğretimde yer alan yabancı öğrenci sayısı 166.000 civarındaydı. Bu yüksekokullarda klasik bilim dallarının yanında ‘uygulamalı kültür bilimleri’ vs. gibi yeni gelişmekte olan bilim dallarında da öğretim yapılmakta ve şimdi 400 aşkın bilim dalında öğrenim görülebilmektedir.
Akademik Bağımsızlık (Akademische Freiheit) Alman üniversitelerinin geleneksel idealidir. Bilimsel ve eğitimsel bağımsızlığın demokrasinin prensiplerinden birisi olduğunun algılanmasıyla tüm yüksek öğretim kurumlarına yayılmıştır. Bu kavram, içerisinde hem enstitülerin otonomisini hem de bireylerin (öğretmen veya öğrenci) temel hakları olan akademik bireyselliklerini içerir. Her üniversite geçerli kanunların çerçevesi içinde kendi yasalarını koyar.
Prensip olarak Almanya’da iki değişik tarz ve sistemde yüksek öğretim kurumu bulunmaktadır arkadaşlar. Bunlardan birincileri
- Fachhochschule’ler (FH),
Diğerleri
- Universitaet’ler (U),
- Technische Hochschule’ler (TH) ve
- Technische Universitaet’lerdir (TU).
Ayrıca Gesamthochschule’ler (GH) de bu iki sistemi Y-Sistemi adı verilen bir sistemle birbirine bağlar. Biliyorum hiçbirşey anlamadınız. Bu başlıkları biraz açalım isterseniz.
Üniversiteler (U,TU,TH) bütün bilimsel eğitim ve araştırma alanlarını kapsarken, FH sisteminin akademik alanı ise mühendislik ve işletme sektörlerini içerir ve ağırlıklı olarak pratik üzerine bir eğitim sunarlar. Dolayısıyla (U,TU,TH) doktora derecesi verme hakkına sadece Üniversiteler sahiptir.
Normal bir Alman Yüksek Öğretim kurumu, mezuniyet durumunda öğrenciye sadece ve sadece Diplom adı verilen bir derece verir ki bu derece herhangi bir FH tarafından verildiği zaman uluslararası olarak Bachelor (B.S.) veya Professional Master derecesine, Üniversite (U,TU,TH) tarafından verildiğinde ise uluslararası olarak Master of Science derecesine eşittir. Türkiye’de normal şartlarda 4 yıllık bir bölümden mezun olan bir öğrencinin derecesi ise uluslararası olarak Bachelor (B.S.) derecesine eşittir.
Derslere genelde devam mecburiyeti olmamasına rağmen, sınavlara girebilmek için öğrencinin belirli sayıda seminer sertifikası, ev ödevi, dizayn çalışmaları, ve laboratuar çalışmalarına ihtiyacı vardır ve bu öğeler düzenli olarak kontrol edilmektedir. Aynı zamanda sınavlar da oldukça seçici bir karakter ve yüksek standartlara sahiplerdir.
Eğitim sistemi Türkiye`den oldukça farklıdır. Bu ilk karşılaşacağımız ama korkulması gerekmeyen bir sorundur. Öncelikle eyaletler özerk olduklarından aynı yapı üniversitelere de yansımıştır. Üniversiteler ve içindeki bölümler de özerktirler. Bu nedenle, her bölümün ayrı birer sınav ve ders yönetmeliği vardır. Bunların tümünü burada anmak anlatılmaz bir uzunluk yaratacağından bazı başlıklar arasına serpiştirdim.
Türkiye`de okunan derslerin kabulü işlemleri ancak üniversitelere kayıt yapıldıktan sonra gerçekleştirilebilir. Derslerin kabulü işlemlerinde genel bir ölçüt bulunmadığından, kararlar kişisel olarak verilmektedir. Bu nedenle, tanıtma işlemlerini yaptırma aşamasında o bölümde okuyanlara danışmakta yarar vardır. Türkiye`den gelirken Transkriptin yanında, derslerin içeriklerini gösteren her türlü belgeyi de getirmek yararlı olacaktır. Ayrıca, Türkiye`deki üniversite profesörlerinden referans yazıları almak kuşkusuz iyi olacaktır. Bu benim yaptığım ve çok işime yarayan ve sizlerin yarayacağını düşündüğüm küçük bir tüyodur. Deneyimlerden yola çıkarak, Türkiye`de 4 yıllık eğitim sonunda bir bölümü bitirenler, burada en az 3 yıl daha okumak durumundadırlar. Bunun arkasından hemen doktora yapmak olanaklıdır. Gerçi bu durumda yanında doktora yapılabilecek bir profesörün bulunması gereklidir. Ayrıca, Yabancılar Dairesi oturma onayını uzatmada artık zorluk çıkarabilmektedir.
Ya Konut Problemimiz
Peki, Almanya’ya geldik konut sorunumuzu nasıl aşacağız. Almanya`da öğrenci yurtlarına başvurmak için bir üniversiteye kayıt yaptırmış olmak zorunludur. Üniversitenin Almanca kursuna ya da hazırlık sınıfına kayıt yaptıranlar Yurtlar Kurumuna (Studentenwerk) başvurma hakkına kavuşurlar. Yurtlarda bekleme süreleri genelde 1 yıldır. Bu konuda daha fazla bilgi alabilmek için buradan (İngilizce ve Almanca) web adresine başvurulabilir. Serbest piyasada ev bulmak genelde zordur. Ama Türkiye’de ki gibi en çok tercih edilen sistemdir.
Almanyada barınma imkanları:
1. Öğrenci yurtları: öğrenci yurtlarına başvurular Üniversite üzerinden yapılmaktadır, aylık yurt ücreti bildiğim kadarı ile 125–225 Euro civarındadır.
2. Öğrenci evleri: Türkiye’de olduğu gibi, 2–3 öğrenci bir araya gelip ev kiralayabilir, bu durumda kişi başına ödenmesi gereken kira bedeli yaklaşık 125–225 Euro dolaylarındadır.
3. Ev kiralamak: öğrencinin maddi durumu elverişli olması halinde, kendi imkânları ile bir ev kiralaması da söz konusu olabilir. Tek odalı bir daire için aylık kiralar, ortalama 300 – 350 Euro civarındadır.
Almanya’daki Yüksek öğrenim Sisteminin merkezi olmaması sebebiyle, üniversitelerin koşulları büyük farklılıklar göstermektedir, bu nedenle de bu konuda bir genelleme yapamam.
Almanya’ya gelir gelmez yapılması gereken önemli bir ayrıntı var arkadaşlar buda sağlık sigortası. Bu, Yabancılar Dairesi tarafından da istenmektedir. Üniversiteye kayıt yaptırmadan önce her sigorta şirketi yabancı öğrencileri sigorta etmemektedir. Bu durumda olan arkadaşlarımız özel sigorta yaptırabilirler. Ödenmesi gereken aylık sigorta primi 45 Euro’ dur ve her türlü sağlık konusunu kapsamaktadır.
Çalışma İznim Var mı?
Şimdi gelelim en çok merak edilen konuya. Madem 650 Euro gibi bir rakam çıkıyor karşımıza en kötü geçinmek için. Bu ücrete ve geçinmememize destek olacak olan çalışma hayatı. Yani çalışabilir miyiz? Almanya’da öğrenci olarak çalışma imkanınız vardır tabiî ki, ama yıllık 180 yarım gün ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca üniversitelerin ilgili bölümlerinde ihtiyaç bulunduğu taktirde bir sözleşme ile de (Wissentschaftliche Hilfskraft) çalışabilirsiniz. Bu süre içinde kazandığınız parayla tüm geçiminizi karşılayabileceğinizi sakın düşünmeyin! Öğrenci olarak ayda en çok 250~300 EURO kazanabilirsiniz, o da bir iş bulabilirseniz. Herkes bunu artık bilmeli Almanya o eski Almanya değil. İş hayatı bu ülkenin en büyük problemi. Yapacağınız işte garsonluktan başka bir şey olmaz zaten. Almanya’da da artık nispeten yüksek bir işsizlik oranı var. Yani, öğrenci olarak (iyi ücretli) bir iş bulamayabilirsiniz.
Dil eğitimi alırken (üniversite öğrencisi olmadığınız süresince) çalışma izni verilmemektedir.
Öğrenimleri sırasında çalışan Türk vatandaşı öğrenciler, belli koşullar altında Almanya’da çalışma ve oturma izni alabilirler. Bunları üç büyük guruba ayırmak mümkündür:
1. Anne ve ya babası en az üç yıl Almanya’da yasal olarak çalışmış olanlar:
Bu kişiler Almanya’da bir meslek ve ya üniversite bitirdikten sonra bir iş bularak çalışabilirler ve onlara oturma izni verilmek zorundadır (Türkiye-AB Ortaklık Sözleşmesi 80/1madde. 7/II).
2. Özel bir izin ile yıl boyu çalışma izni almış olanlar:
Bu konuya girmeden önce, yurtdışından öğrenim amacıyla gelmiş yabancı öğrencilerin çalışma izinlerini incelemek gerekir. Bu öğrencilerin bir yılda toplam üç ay çalışma hakları vardır. Bu düzenleme, bir öğrencinin, Türkiye ile AB arasındaki ortaklık sözleşmesine dayanarak oturum izni almasını sağlayacak bir yasal temel sunmaz. Ancak, öğrenimini engellemeyecek şekilde, bilimsel çalışma yapan bir kuruluşta iş bulan öğrenciye yıl boyu çalışma izni verilebilir. Örneğin Baden-Württemberg Eyaleti’nde ayda 83 saati geçmemek kaydıyla bu iznin alınması mümkündür. Bu izin ile bir yıl süre ile bir işyerinde çalışan öğrenci, aynı işyeri ona iş vermeye devam etmek kaydıyla, çalışma ve oturma izni almaya hak kazanır. Ortaklık sözleşmesinin anlatımı ve ruhu, bu kişilerin çalışmalarının günde kaç saat olduğunun ve ya maaşlarının ne kadar yüksek olduğunun aranmayacağını anlatır niteliktedir.
3. Çalışmasında özel bir kamu yararı olduğuna karar verilenler: Eğer bir eyaletin en yüksek organı ya da onun tarafından belirlenen bir başka organ, çalışma dairesinin de görüşüne başvurduktan sonra, bir yabancının belli bir alanda çalışmasında kamu yararı olduğuna karar verirse, bu kişiye çalışma izni verilebilir. Bu, öğrenimini bitirmiş öğrenciler için de geçerlidir ve 18 Aralık 1990 tarihinden bu yana böyle düzenlenmiştir. Ayrıca bilgisayar uzmanları, 25 Temmuz 2000 tarihinde yürürlüğe giren “Enformasyon ve Telekomünikasyon Uzmanlarının Oturum iznine ilişkin yönetmelikten yararlanabilirler.
Vizemi Nasıl Alırım?
Vize başvurusu sırasında öğrenci vizesi (bu vizeye üniversiteye veya hazırlık sınıfına geçici olarak kabul belgesini aldığınız takdirde başvurabilirsiniz) ile öğrenci adayı vizesi (bu vizeye başvururken Almanya’da yüksek öğrenime devam etmek için gerekli koşulları yerine getirdiğinizi belgelemeniz gerekmekte, ancak geçici kabul belgesini ibraz etmenize gerek bulunmaktadır) arasında ayrım yapmanız gerekmektedir.
Öğrenci adayı vizesiyle üç ay süreyle Almanya’da üniversite öğrenimi hakkında bilgi alabilir, üniversitelerle temasa geçebilir ve gerekli belgeleri temin edebilirsiniz.
Belirtilen koşulları yerine getiren öğrenci adayları şu belgelerle Türkiye`deki F. Almanya konsolosluklarına vize için başvururlar. Aşağıdaki belgelerin hem asılları hem de fotokopileri ibraz edilmesi gerekmektedir:
1. Öğrenci Vizesi
- En az bir yil geçerli T.C. Pasaportu
- 2 adet vesikalı resim
- Üniversite eğitimi süresince geçim ve eğitim masraflarınız ne şekilde karşılayacağınıza dair belge
Federal Eğitim Teşvik Kanunu tarafından belirlenen orana uygun, asgari aylık ödeme yapacağını taahhüt eden üçüncü kişinin taahhütnamesi/garanti belgesi (hâlihazırdaki yaklaşık değer 650 EU` dur) veya kendi imkânlarınız. Güvenceyi verenin imzasının resmi olarak tasdiklenmiş olması gerekmektedir.
T.C. Üniversiteleri veya Yüksek Okulları tarafından verilen Öğrenci belgesi veya Üniversiteye giriş sınavını kazandığınızı gösteren belge
Anne ve babanızın ikametgah ilmühaberi
Alman Üniversitesi tarafından verilmiş kabul belgesi (Zulassungsbescheid)
2. Öğrenci Adayı Vizesi
En az bir yıl geçerli T.C. Pasaportu
2 adet vesikalı resim
Üniversite eğitimi süresince geçim ve eğitim masraflarınız ne şekilde karşılayacağınıza dair belge
Federal Eğitim Teşvik Kanunu tarafından belirlenen orana uygun, asgari aylık ödeme yapacağını taahhüt eden üçüncü kişinin taahhütnamesi/garanti belgesi (halihazırdaki yaklaşık değer 650 EU` dur) veya kendi imkanlarınız. Güvenceyi verenin imzasının resmi olarak tasdiklenmiş olması gerekmektedir.
T.C. Üniversiteleri veya Yüksek Okulları tarafından verilen Öğrenci belgesi veya Üniversiteye giriş sınavını kazandığınızı gösteren belge
Anne ve babanızın ikametgah ilmühaberi
Mevcut ise: Alman Üniversitesi tarafından verilmiş başvuru teyidi (Bewerberbestätigung)
3. Dil Eğitimi Vizesi
En az bir yıl geçerli T.C. Pasaportu
2 adet vesikalık resim
Dil eğitimi süresince geçim ve dil eğitim masraflarınız ne şekilde karşılayacağınıza dair belge
Federal Eğitim Teşvik Kanunu tarafından belirlenen orana uygun, asgari aylık ödeme yapacağını taahhüt eden üçüncü kişinin taahhütnamesi/garanti belgesi (halihazırdaki yaklaşık değer 650 EU` dur) veya kendi imkanlarınız. Güvenceyi verenin imzasının resmi olarak tasdiklenmiş olması gerekmektedir.
Anne ve babanızın ikametgah ilmühaberi
Dil kursuna kayıt belgeleri veya Dil Okulunun/Üniversitenin dil kursuna katılımı onaylayan belge
Alman konsoloslukları, öğrenci vizesi için Almanya`da ki herhangi bir üniversiteye ön kayıt yapıldığına ilişkin belge istemektedirler. Ancak birçok üniversite böyle bir belgeyi vermemektedirler (Alman yanın değişik eyaletlerinde farklı uygulamalar vardır). Bunun nedeni de; üniversiteler ancak yeterli ve gerekli Almanca bilgisi olanları ön kayıt yapmaktadır. Bu nedenle, Türkiye`de Almanca öğrenmemiş ve Almanya`ya gelip de Almanca öğrenmek isteyenlerin Öğrenci Vizesi alma olanakları genelde yoktur. Bunun yerine Öğrenci Adayı Vizesi alınmalıdır. Ama Alman konsoloslukları bu konuda da zorluk çıkarmaktadırlar. Bunun için kimi zaman Dil Öğrenme Vizesi (Sprachvisum) en son çare olarak kalmaktadır. Bu tip vizeyle Almanya`ya gelenlerin vizeleri daha sonra öğrenim vizesine zor koşullar altında çevrilebildiğinden (Almanya`ya geliş tarihinden itibaren 1 yıl içinde üniversiteye kayıt yapılırsa, o zaman dil vizesi öğrenim vizesine çevrilebilmektedir), bu tip vize gerçekten en son çare olarak kabul edilmelidir. Her durumda, Almanca öğrendikten sonra üniversite öğrenimine geçileceği belirtilmelidir.
Önemli bir uyarı yapmak istiyorum:
Almanya’nın Türkiye’deki temsilciliklerinden verilen turist vizesi, Almanya’daki yabancılar dairesi tarafından öğrenim amacı için uzatılamaz.
Garanti Belgesi veya Taahhütname (Eğitim masraflarınız ne şekilde karşılayacağınıza dair belgeler)
a) Garanti Belgesi (Verpflichtungserklärung)
Almanya’da ikamet eden bir kişiden destek alırsanız yabancılar dairesinden (Ausländerbehörde) bir garanti belgesi (Verpflichtungserklärung) temin edilebilir. Doldurduktan sonra size gönderilmesini gerekmektedir.
Verpflichtungserklärung örneği isterseniz bana mail attığınız taktirde size bu detayı yollayabilirim.
b) Taahhütname
Garantör eğer Türkiye’de ise Alman Büyükelçiliğine noterden tasdikli bir belge ibraz eder. Bu belgeyi yukarıda belirttiğim gibi benden isteyebilirsiniz.
Arkadaşlar konu çok uzun ve önemli olduğu için diğer ve can alıcı ayrıntılara ikinci bölümde devam edeceğiz.
Konuya yapılan yorumları Buradan okuyabilir veya Bu linki kullanarak herhangi bir Rss aracı ile yorumları takip edebilirsiniz.
Yorumlar
Merhabalar Hüseyin Bey;
Pazartesi hemen sizin için okumuş olduğunuz bölüme yakın bir yüksek okul olup olmadığını araştıracağım. Ulaşabildiğim en küçük bilgiyi gene size buradan ileteceğim. Bunun dışında da merak ettiğiniz herkonuda size ve arkadaşlara elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışacağım.
Saygılar dilerim.
AliAli Bey;
Rica ederim. İkinci bölümüde kaçırmamanızı öneririm. İşin can alıcı noktalarını yazımızın ikinci kısmında açıklamaya devam ediyorum.
[...] öğrenim hayatı adlı makalemizin birinci kısmını burada ilk detayları ile paylaşmıştık. İkinci ve son kısmı ile yine kaldığımız yerden devam [...]
Merhaba,ben uluslararasıilişkiler okumayı planlıyorum.Almanyaya halen gidip gelmekteyim ailemle beraber,acaba almanyada üniversiteye gitmek için ne yapmalıyım,veya master mı yapmalıyım almanyada sadece..Bu arada berlinde ikamet ediyorum almanyaya gittiğimde.
@Hüseyin Bey;
Biraz geç oldu cevabım. Diğer Hüseyin Bey ve sizin sorularınızın yanıtını araştırmak için bir süre ayırdım kendime. Ben Westfalenhallen bölgesindeyim. Berlin için bir araştırma yapıyorum şuan. Ama Üniversite mi? Yoksa Master mı? Derseniz ben her ikisi de derim. Ben oldukça güzel ve kaliteli bir Üniversite’de eğitim gördüm ama Türkiye’de ki en kaliteli kul ile burada ki Üniversiteler arasında oldukça fark var. Eğitim yönünden demek istediğim. Ben binlerce hoca gördüm suratıma bakmadan ders anlatan. Bunu sorduğumda ise ister öğren ister öğrenme umurumda değil diyen hocalar biliyorum ben Türkiye’de ama bunu burada görmek mümkün değil. İmkânınız varsa kesinlikle Üni ve Master eğitiminizi Almanya’da yapın.
mehtapmerhaba ben sağlk kurumları işletmeciliği m.y o ikinci sınıf öğrencisiyim.okulum bitince devamını almanyada okumak istiyorum bunun için burda bir cok eğitim danışmanları ile görüştüm ama herkese güvenilmiyo.sizin önereçeğiniz danışman şirketler varmı.bu konuda ban yardımcım olursanız sevinirim.birde danışman şirketlere başvurulmadan kişisel olarakta başvuru yapmamız mümkün olurmu.şimdiden cevabınız için teşekkurler
mrhb nasılsınz ben kocaeli üniversitesi ö.i.u. myo cevre temızlık hızmetlerınde okuyorum erasmusla yurt dısında almanyaya gıtmeyı dusunuyorum ama bır turlu benım bolume yakın bır meslek yuksek okulu bulamadım yardımcı olursanız sevınırm